GAZETA E LONDRES – Drejtësia ende nën kontroll politik: Pse ndarja 4 : 4 e Gjykatës Kushtetuese është një alarm i kuq
Nga Kujtim Vani
Ndarja 4 me 4 e Gjykatës Kushtetuese në vendimin e 6 shkurtit 2026 nuk është as rastësi, as debat i pafajshëm juridik. Është një alarm i kuq për gjendjen reale të drejtësisë shqiptare dhe një provë se, përtej fasadës së reformës, politika vazhdon të ketë dorë të fortë mbi institucionet kyçe të saj.
Për vite me radhë, qytetarëve iu është thënë se reforma në drejtësi e ka çliruar sistemin nga ndikimi politik. Ky vendim tregon të kundërtën. Ai dëshmon se depolitizimi ka qenë selektiv: SPAK dhe GJKKO po përballen me pushtetin, ndërsa institucione të tjera – përfshirë Gjykatën Kushtetuese – vijojnë të jenë të ndara sipas vijave politike.
Kur një gjykatë kushtetuese bllokohet pikërisht në një çështje që prek pushtetin ekzekutiv, problemi nuk është interpretimi i nenit 103 apo 73 të Kushtetutës. Problemi është shumë më i thjeshtë dhe shumë më i rrezikshëm: gjyqtarët nuk po ndahen sipas argumentit juridik, por sipas kampit politik që i ka sjellë në atë sallë.
Le ta themi qartë:
politizimi i drejtësisë nuk fillon te gjyqtari, por te Kuvendi dhe Presidenti.
Kuvendi i Shqipërisë ka shndërruar emërimet në Gjykatën Kushtetuese në një proces pazari politik. Kandidatët nuk zgjidhen për pavarësinë e tyre, por për “balancën” që krijojnë. Kjo “balancë” nuk është kushtetuese, është partiake. Dhe rezultati është një gjykatë e ndarë më dysh, e paaftë të flasë me një zë kur përballë ka pushtetin.
As Presidenti i Republikës nuk del i pafajshëm nga kjo histori. Në vend që të shërbente si filtër institucional dhe korrektues i deformimeve politike, Presidenca shpesh ka qenë pjesë e të njëjtës lojë, duke kontribuar në thellimin e ndarjeve dhe jo në shërimin e tyre.
Pasojë direkte e këtij politizimi është një Gjykatë Kushtetuese që menaxhon pasoja, por nuk krijon standarde. Ajo hoqi një masë konkrete, por dështoi të japë një orientim kushtetues të qartë. Një gjykatë që nuk orienton, nuk garanton dhe nuk mbron, nuk është arbitër – është spektatore.
Ndërkohë, SPAK dhe GJKKO po bëjnë pikërisht atë që reforma premtoi: po prekin pushtetin. Dhe pikërisht për këtë arsye, këto institucione janë vazhdimisht nën presion, ndërsa institucionet e politizuara shfaqin hezitim, ndarje dhe paralizë.
Kjo situatë është më e rrezikshme sesa një drejtësi e hapur politikisht. Është një drejtësi që shtiret e pavarur, por reagon politikisht kur pushteti rrezikohet. Një drejtësi e tillë krijon iluzion, jo shtet të së drejtës.
Le të mos gënjejmë më veten:
reforma në drejtësi nuk ka dështuar si koncept, por ka dështuar aty ku politika nuk pranoi të tërhiqej – te kontrolli mbi emërimet. Për sa kohë që Kuvendi dhe Presidenti vazhdojnë të përdorin Gjykatën Kushtetuese si fushë shahu politik, çdo vendim i saj do të lexohet politikisht, me ose pa të drejtë.
Ndarja 4:4 nuk është problem aritmetik.
Është pasqyra më e sinqertë e një drejtësie ende të kapur.
Dhe kjo është shumë më alarmante se çdo masë pezullimi.
