GAZETA E LONDRES – Britania paralajmëron njohjen e shtetit palestinez në shtator
Mbretëria e Bashkuar ka deklaruar se është e gatshme të njohë zyrtarisht një shtet palestinez në shtator, nëse Izraeli nuk merr masa të qarta për ndaljen e luftës në Gaza dhe përmbushjen e kushteve që çojnë drejt një paqeje të qëndrueshme.
Kryeministri britanik Sir Keir Starmer tha se njohja do të ndodhë në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, nëse deri atëherë Izraeli nuk ka pranuar një armëpushim, nuk ka lejuar furnizimin humanitar në Gaza dhe nuk ka dhënë sinjale të qarta për një zgjidhje me dy shtete.
“Vetë mundësia e një zgjidhjeje dy-shtetëshe është nën kërcënim si kurrë më parë,” u shpreh Starmer. Ai kërkoi gjithashtu që Izraeli të ndalë çdo plan për aneksim në Bregun Perëndimor.
Reagime të ndara në nivel global
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu reagoi ashpër, duke e cilësuar këtë si “shpërblim për terrorizmin e Hamasit”. Ai paralajmëroi se një shtet palestinez “mund të kërcënojë sigurinë e Britanisë nesër”.
Ish-presidenti amerikan Donald Trump tha se ky hap mund të perceptohet si shpërblim për Hamasin, ndërsa Gjermania ka shprehur rezerva dhe nuk pritet të ndërmarrë një hap të ngjashëm në të ardhmen e afërt.
Franca, ndërkohë, ka konfirmuar se do të njohë shtetin palestinez në të njëjtën periudhë – duke u bërë vendi i parë nga G7 që e bën këtë.
Presion i fortë brenda Britanisë
Rreth 255 deputetë britanikë, përfshirë më shumë se gjysmën e Partisë Laburiste kanë nënshkruar një letër që i bën thirrje qeverisë për të njohur menjëherë shtetin palestinez. Deputetja Sarah Champion tha se është “e lehtësuar” nga njoftimi, por shtoi se njohja nuk duhet të kushtëzohet nga veprimet e Izraelit.
Lideri i Liberal Demokratëve, Sir Ed Davey, tha se kjo njohje duhet të ndodhë menjëherë dhe i kërkoi qeverisë britanike të ndalojë shitjet e armëve drejt Izraelit dhe të vendosë sanksione ndaj qeverisë së Netanyahu-t.
Nga ana tjetër, Partia Konservatore dhe Reform UK e kanë kundërshtuar hapin, duke argumentuar se njohja do të shpërblente Hamasin për sulmet e 7 tetorit 2023. Kryetarja e konservatorve Kemi Badenoch e cilësoi këtë vendim si “politikë e keqe që nuk sjell zgjidhje”.
Ndihma për Gazën dhe sfida humanitare
Sekretari i Jashtëm britanik David Lammy, gjatë një fjalimi në OKB, tha se Britania ka bashkëpunuar me Jordaninë për të dërguar 20 ton ndihma ajrore në Gaza, ndërsa bëri thirrje për hapjen e korridoreve tokësore për ndihma.
Agjencitë e OKB-së kanë përshkruar krizën në Gaza si një “uri e shkaktuar nga njeriu”, duke fajësuar bllokadën izraelite. Ndërkohë, Izraeli mohon ekzistencën e urisë dhe pretendon se nuk ka kufizime në shpërndarjen e ndihmës.
Njohja: simbolikë apo presion real?
Mbi 139 vende e njohin zyrtarisht shtetin palestinez. Spanja, Irlanda dhe Norvegjia e kanë bërë këtë vitin e kaluar, në përpjekje për të rritur presionin diplomatik për një armëpushim në Gaza. Gjithsesi, vendet si SHBA dhe Britania kanë kërkuar që kjo njohje të ndodhë si pjesë e një procesi paqeje, jo si akt i njëanshëm.
Përfaqësuesit palestinezë gëzojnë aktualisht status të kufizuar në OKB, ndërsa shumë organizata ndërkombëtare, përfshirë Ligën Arabe, e njohin zyrtarisht shtetin palestinez.
Koment editorial: Një vendim me peshë morale dhe politike
Nga Kujtim Vani
Njoftimi i kryeministrit britanik është më shumë se një gjest diplomatik. Ai është një akt i vonuar moral, që reflekton zemërimin ndërkombëtar për krizën humanitare në Gaza dhe ngecjen e përhershme të procesit të paqes.
Ndërsa kritikat për “shpërblim të Hamasit” janë të zakonshme në retorikën politike perëndimore, thelbi i çështjes qëndron tek e drejta e një populli për vetëvendosje. Nëse Britania është serioze në rolin e saj si ndërmjetëse dhe mbrojtëse e të drejtave ndërkombëtare, atëherë ky hap duhet të pasohet nga veprime konkrete: presion mbi qeverinë izraelite për të respektuar ligjin ndërkombëtar dhe ndihmë efektive për popullin palestinez.
Historia do të gjykojë jo vetëm deklaratat, por edhe veprimet – ose mungesën e tyre.
