GAZETA E LONDRES – Eric Wendt nis misionin në Tiranë: SHBA rikthen ambasadorin në Shqipëri pas më shumë se tre vitesh

Lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, mbështetja për SPAK-un, siguria, mbrojtja dhe zgjerimi i investimeve amerikane, boshti i prioriteteve të ambasadorit të ri amerikan

Pas më shumë se tre vitesh pa një ambasador të emëruar në krye të misionit diplomatik amerikan, Shqipëria pret sot zyrtarisht Eric Wendt, diplomatin që vjen në Tiranë me një profil të veçantë dhe një karrierë të gjatë në fushën e sigurisë, mbrojtjes dhe operacioneve speciale.

Wendt do t’i dorëzojë sot, më 26 shtator, letrat kredenciale Presidentit të Republikës, Bajram Begaj, në një ceremoni që zhvillohet në orën 11:00 në Pallatin e Brigadave. Pas ceremonisë pritet edhe një takim kokë më kokë mes Presidentit Begaj dhe ambasadorit të ri të Shteteve të Bashkuara.

Me këtë ceremoni, Wendt nis zyrtarisht detyrën si përfaqësuesi i Presidentit të Shteteve të Bashkuara në Shqipëri, duke i dhënë fund periudhës së drejtimit të ambasadës nga e ngarkuara me punë Nancy VanHorn, pas largimit të ambasadores Yuri Kim në vitin 2023.

Nga uniforma ushtarake te diplomacia amerikane

Eric Wendt nuk është një diplomat i karrierës në kuptimin tradicional të fjalës. Profili i tij është ndërtuar kryesisht mbi më shumë se 34 vite shërbim në ushtrinë amerikane, me një karrierë të gjatë në strukturat e operacioneve speciale dhe të sigurisë ndërkombëtare.

Ai ka shërbyer në pozicione të rëndësishme të sigurisë amerikane dhe ndërkombëtare, përfshirë drejtimin e Komandës së Operacioneve Speciale të NATO-s. Gjatë karrierës së tij ka pasur gjithashtu detyra në Lindjen e Mesme dhe në rajonin e Paqësorit, ndërsa në vitet 2017–2019 shërbeu si koordinator i sigurisë së SHBA-së për Izraelin dhe Autoritetin Palestinez.

Lidhja e tij me Shqipërinë dhe rajonin nuk është vetëm diplomatike. Në karrierën e tij ushtarake ai ka bashkëpunuar edhe me trupa shqiptare në kuadër të misioneve të përbashkëta, përfshirë Afganistanin.

Pas daljes në pension nga ushtria, Wendt vijoi angazhimin akademik në fushën e lidershipit dhe sigurisë, duke dhënë mësim në Naval Postgraduate School.

Katër shtyllat e mandatit të ri

Në dëgjesën e tij para Komitetit për Marrëdhëniet me Jashtë të Senatit amerikan, më 20 maj 2026, Wendt paraqiti qartë linjat kryesore mbi të cilat synon të ndërtojë punën e tij në Shqipëri.

E para lidhet me luftën kundër korrupsionit, krimit të organizuar ndërkombëtar dhe trafikut të drogës. Në deklaratën e tij, Wendt e lidhi drejtpërdrejt këtë çështje me sigurinë e Shteteve të Bashkuara dhe të Shqipërisë.

E dyta është siguria dhe mbrojtja. Wendt ka folur për forcimin e bashkëpunimit shqiptaro-amerikan në fushën e mbrojtjes, rritjen e kapaciteteve të sigurisë kibernetike dhe bashkëpunimin në fusha të ndryshme ushtarake.

E treta lidhet me ekonominë dhe investimet amerikane. Ai ka deklaruar se do të promovojë diplomacinë ekonomike dhe interesat e kompanive amerikane në Shqipëri, duke përmendur sektorë si energjia, infrastruktura, minierat dhe inteligjenca artificiale. Në këtë kuadër, Wendt ka theksuar rëndësinë e transparencës dhe të një terreni të barabartë ligjor për investitorët.

Ndërsa shtylla e katërt lidhet me vetë funksionimin e misionit diplomatik dhe njerëzit që punojnë në të.

SPAK, një nga mesazhet më të qarta të Wendt

Një nga momentet më të rëndësishme të dëgjesës në Senat ishte qëndrimi i tij ndaj SPAK-ut.

I pyetur për rolin e Strukturës së Posaçme në luftën kundër korrupsionit dhe ndikimin e saj në klimën e investimeve, Wendt e përshkroi SPAK-un si një institucion të vlefshëm dhe të pavarur dhe deklaroi se do të mbështeste pavarësinë e tij.

Ky qëndrim e vendos shtetin ligjor, luftën kundër korrupsionit dhe pavarësinë institucionale në një nga pikat qendrore të mesazhit amerikan për mandatin e ri.

Në të njëjtën kohë, Wendt e lidhi luftën kundër korrupsionit jo vetëm me funksionimin e institucioneve shqiptare, por edhe me krijimin e një klime më të sigurt për investimet amerikane.

Një ambasador me profil të fortë sigurie

Zgjedhja e një figure me një karrierë kaq të gjatë ushtarake dhe në operacionet speciale i jep mandatit të Wendt një dimension të veçantë.

Në një Shqipëri anëtare të NATO-s, në një Ballkan ku çështjet e sigurisë mbeten të rëndësishme dhe në një periudhë kur bashkëpunimi në mbrojtje, siguria kibernetike dhe lufta kundër krimit transnacional janë pjesë e agjendës ndërkombëtare, përvoja e tij në këto fusha pritet të jetë një element i rëndësishëm i veprimtarisë së ambasadës.

Vetë drejtuesi i Komitetit të Marrëdhënieve me Jashtë të Senatit amerikan, Jim Risch, gjatë dëgjesës së majit e cilësoi Shqipërinë si një aleate të rëndësishme të NATO-s dhe theksoi rëndësinë e partneritetit SHBA–Shqipëri.

Një kapitull i ri për marrëdhëniet shqiptaro-amerikane

Mbërritja e Eric Wendt në Tiranë nuk është thjesht zëvendësimi i një ambasadori me një tjetër. Ajo shënon rikthimin e një ambasadori të emëruar në krye të misionit diplomatik amerikan pas një periudhe më shumë se trevjeçare.

Në muajt e ardhshëm do të shihet se si prioritetet e deklaruara në Senatin amerikan do të përkthehen në politikën e përditshme të Ambasadës së SHBA-së në Tiranë: nga marrëdhëniet me institucionet shqiptare dhe drejtësinë, te bashkëpunimi ushtarak e i sigurisë, lufta kundër krimit të organizuar dhe krijimi i kushteve për investime të reja amerikane.

Wendt pritet të ketë gjithashtu takime me përfaqësues të politikës shqiptare, institucioneve dhe aktorëve të tjerë të rëndësishëm të jetës publike.

Më 2 tetor, Ambasada Amerikane në Tiranë pritet të organizojë edhe pritjen zyrtare të prezantimit të ambasadorit të ri, ku do të marrin pjesë përfaqësues të politikës shqiptare nga krahë të ndryshëm.

Me Eric Wendt, Uashingtoni hap një kapitull të ri diplomatik në Tiranë – me një ambasador që vjen nga bota e sigurisë dhe operacioneve speciale, por që në deklarimet e para publike ka vendosur në të njëjtën tryezë sigurinë, drejtësinë, shtetin ligjor dhe interesat ekonomike amerikane.