GAZETA E LONDRES – Federica Mogherini nën hetim për mashtrim: Ndalimi i ish-shefes së diplomacisë së BE-së trondit Brukselin
Bruksel – Ish-përfaqësuesja e lartë e Bashkimit Europian për Politikën e Jashtme dhe të Sigurisë, Federica Mogherini, është ndaluar nga policia belge të martën, së bashku me diplomatin e njohur europian Stefano Sannino, në kuadër të një hetimi për mashtrim dhe shpërdorim fondesh të BE-së. Lajmi u konfirmua nga disa burime të afërta me hetimin dhe ka shkaktuar reagime të forta në qarqet diplomatike të BE-së.
Hetimi, i drejtuar nga Zyra e Prokurorit Publik Europian (EPPO), lidhet me dyshime mbi parregullsi në një tender të financuar nga BE-ja për trajnimin e diplomatëve të rinj. Prokuroria ka kryer kontrolle në zyrat e Shërbimit të Veprimit të Jashtëm Europian (EEAS) në Bruksel, në ambientet e Kolegjit të Europës në Bruges, si dhe në banesat e disa të dyshuarve.
Çfarë po hetohet?
Sipas EPPO-s, çështja lidhet me krijimin e Akademisë Diplomatike të Bashkimit Europian, një program trajnimi 9-mujor për diplomatët e rinj, i dhënë me tender gjatë viteve 2021–2022. Kolegji i Europës, një institucion prestigjioz që përgatit shumicën e administratës së BE-së, fitoi tenderin, por dyshohet se ka pasur “ndarje të informacioneve konfidenciale” me një nga kandidatët pjesëmarrës në garë.
Hetuesit dyshojnë se ky shkëmbim informacionesh mund të ketë ndikuar në mënyrë të paligjshme në rezultatin e tenderit, duke krijuar avantazh të padrejtë dhe duke shkelur rregullat e konkurrencës së drejtë.
Figurat e përfshira
Federica Mogherini, një nga figurat më të njohura në diplomacinë europiane, ka mbajtur detyrën e Përfaqësueses së Lartë të BE-së për Politikën e Jashtme dhe të Sigurisë (2014–2019). Që prej vitit 2020 ajo drejton Kolegjin e Europës, institucion që tashmë ndodhet nën hetim.
Stefano Sannino, ish-Sekretari i Përgjithshëm i Shërbimit Diplomatik të BE-së (2021–2024), aktualisht drejton departamentin e Komisionit Europian për Lindjen e Mesme, Afrikën e Veriut dhe Gjirin. Të dy janë ndër emrat më me peshë në skenën diplomatike europiane.
Megjithëse EPPO ka konfirmuar ndalimin e tre personave, emrat zyrtarë nuk janë bërë publikë për shkak të fazës së hershme të hetimit. Nuk ka ende reagime nga Mogherini apo Sannino, pavarësisht përpjekjeve të mediave për koment.
Imuniteti është hequr – procedurat po përshpejtohen
Një aspekt i rëndësishëm është se para kryerjes së kontrolleve, EPPO ka kërkuar heqjen e imunitetit për disa nga të dyshuarit, një procedurë e rrallë që tregon seriozitetin e çështjes. Kërkesa është aprovuar nga institucionet përkatëse të BE-së.
EPPO ka theksuar se të gjithë personat e përfshirë “gëzojnë prezumimin e pafajësisë deri në vendimin final të gjykatave belge”.
Reagimet e institucioneve të BE-së
Një zëdhënëse e Shërbimit Diplomatik Europian ka konfirmuar se policia kishte vizituar zyrat e tyre, duke nënvizuar se hetimi lidhet me aktivitete të zhvilluara përpara mandatit të Shefes aktuale të Politikës së Jashtme, Kaja Kallas.
“Ne po bashkëpunojmë plotësisht me autoritetet,” deklaroi zëdhënësja Anitta Hipper, duke shtuar se nuk mund të jepen më shumë detaje për shkak të natyrës aktive të hetimit.
Edhe Kolegji i Europës publikoi një deklaratë ku shprehet “gatishmëri për bashkëpunim të plotë”, duke theksuar angazhimin e institucionit ndaj “integritetit, transparencës dhe standardeve të larta akademike e administrative”.
Tronditje në Bruksel dhe pasoja të mundshme
Dosja ka shkaktuar reagime të shumta brenda institucioneve të BE-së, duke qenë se përfshin dy figura që kanë drejtuar për vite të tëra diplomacinë dhe arsimimin europian. Skandali mund të ketë pasoja të gjera:
-
vlerësim i procedurave të tenderimit brenda BE-së
-
forcim i mekanizmave të transparencës dhe auditimit
-
dëmtim i reputacionit të institucioneve të përfshira
-
ndikim të mundshëm në projektet e ardhshme të trajnimit diplomatik
Analistë në Bruksel e shohin këtë çështje si “test i rëndësishëm” për EPPO-n, e cila ka kompetenca të reja për të luftuar mashtrimet me fondet europiane.
Hetimet pritet të zgjasin, ndërsa institucionet europiane janë nën presion për të treguar transparencë dhe përgjegjësi në administrimin e fondeve publike.
