GAZETA E LONDRES – Rrëzimi i Air India, del raporti paraprak: Avionit iu ndërpre karburanti në motorë
Karburanti për motorët e aeroplanit të Air India të përfshirë në një përplasje vdekjeprurëse u ndërpre pak çaste pas ngritjes, zbuloi një raport paraprak hetimor.
Në regjistrimet e zërit të kabinës së pilotit të rikuperuar, raporti tha se njëri nga pilotët mund të dëgjohet duke pyetur “pse e ndërpretë linjën?” – të cilës piloti tjetër iu përgjigj “se nuk e bëri”.
Boeing 787-8 Dreamliner, i cili shkonte për në Londër, u rrëzua më pak se një minutë pasi u ngrit më 12 qershor nga aeroporti i Ahmedabadit në Indinë perëndimore, duke vrarë 260 persona, shumica prej të cilëve pasagjerë. Një shtetas britanik i mbijetoi mrekullisht rrëzimit.
Hetimi i udhëhequr nga Byroja Indiane e Hetimit të Aksidenteve të Avionëve (AAIB) pritet të nxjerrë një raport më të detajuar brenda 12 muajsh.
Sipas të dhënave nga regjistruesi i fluturimit, të dy çelësat e kontrollit të karburantit të aeroplanit lëvizën nga pozicioni i drejtimit në pozicionin e ndërprerjes brenda një sekonde, menjëherë pas ngritjes.
Çelësat zakonisht fiken vetëm për të fikur motorët pas uljes , ose gjatë situatave emergjente, siç është një zjarr në motor – në vend që të fiken gjatë ngritjes.
Ndërprerja bëri që të dy motorët të humbnin shtytjen, tha raporti i AAIB., i jashtëm
Pastaj dëgjohet një konfuzion në kabinën e pilotit, ku njëri pilot e pyet tjetrin pse e kishte fikur karburantin, gjë që tjetri e mohoi. Aeroplani që po shkonte për në Gatwick po pilotohej nga Kapiteni Sumeet Sabharwal dhe bashkëpiloti Clive Kundar. Raporti nuk specifikon se cili zë është i njërit e cili i tjetrit.
Ndërprerësit e karburantit u kthyen më pas në pozicionin e tyre normal gjatë fluturimit, duke filluar automatikisht procesin e ndezjes së motorëve. Një motor, tha raporti, ishte në gjendje të rifitonte shtytjen – por nuk mundi të përmbyste ngadalësimin e aeroplanit.
Njëri nga pilotët dërgoi një telefonatë me emergjencë Mayday pak para se avioni të rrëzohej dhe të përplasej në një ndërtesë të përdorur si akomodim për mjekët, duke shkaktuar një shpërthim.
Të dy pilotët kishin një “periudhë të mjaftueshme pushimi para” fluturimit, tha raporti.
Ekspertët kishin spekuluar më parë se zogjtë mund të kishin shkaktuar rrëzimin, por raporti tha se “asnjë aktivitet i rëndësishëm zogjsh” nuk u vu re në afërsi të rrugës së fluturimit të aeroplanit.
Administrata Federale e Aviacionit (FAA) kishte lëshuar një Buletin të Posaçëm Informacioni për Aftësinë Ajrore në vitin 2019, duke theksuar se disa çelësa të kontrollit të karburantit të Boeing 737 ishin instaluar me funksionin e kyçjes të çaktivizuar, thuhet në raport.
Çështja nuk u konsiderua si një gjendje e pasigurt që kërkon një Direktivë të Përshtatshmërisë për Fluturim – një rregullore ligjërisht e zbatueshme.
I njëjti dizajn çelësi është përdorur në avionin VT-ANB të Air India që u rrëzua. Meqenëse buletini ishte këshillues, Air India nuk kreu inspektime.
Një zëdhënës i Air India tha se linja ajrore pranoi marrjen e raportit paraprak.
“Ne vazhdojmë të bashkëpunojmë plotësisht me AAIB-në dhe autoritetet e tjera ndërsa hetimi i tyre përparon. Duke pasur parasysh natyrën aktive të hetimit, nuk jemi në gjendje të komentojmë mbi detaje specifike dhe ia referojmë të gjitha këto pyetje AAIB-së”, shtoi zëdhënësi i Air India.
Në një deklaratë, Boeing tha se do t’i linte në dorë AAIB-së të jepte informacion në lidhje me aeroplanin e rrëzuar, në përputhje me protokollin sipas Organizatës Ndërkombëtare të Aviacionit Civil (ICAO) të OKB-së. Gjithashtu tha se vazhdonte të mbështeste hetimin dhe klientin e saj, Air India.
Bordi Kombëtar i Sigurisë së Transportit i SHBA-së tha se në raport nuk kishte veprime të rekomanduara që synonin operatorët e avionëve Boeing-787 ose motorët e GE.
Aksidenti shënoi herën e parë që një 787-8 Dreamliner pësoi një përplasje fatale që nga hyrja në shërbim në vitin 2011.
Aksidenti është një pengesë e madhe për Air India, e cila është në mes të një kthese biznesi pas privatizimit të saj. Ajo u ble nga Tata Group nga qeveria indiane në vitin 2022.
Linja ajrore ka njoftuar një shkurtim të operacioneve ndërkombëtare në avionët e saj me trup të gjerë, ndërsa përballet me disa ndërprerje pas rrëzimit.
