GAZETA E LONDRES – TË JESH GRUA
Nga Elvira Elezi
Të jesh grua – forcë, dinjitet dhe liri
Në një botë që shpesh përpiqet ta përcaktojë gruan sipas pritshmërive të të tjerëve, Elvira Elezi na sjell një reflektim të ndjerë mbi forcën, dinjitetin dhe lirinë për të qenë vetvetja. Një shkrim që na kujton se gruaja nuk është vetëm simbol i dashurisë dhe sakrificës, por një botë e tërë ndjenjash, ëndrrash dhe të drejtash që meritojnë respekt.
Të jesh grua nuk është thjesht të lindësh me një trup femëror. Është të mbartësh brenda vetes një univers të tërë, ku bashkëjetojnë brishtësia dhe forca, loti dhe buzëqeshja, heshtja dhe britma, dashuria që fal dhe dinjiteti që nuk duhet të gjunjëzohet kurrë.
Gruaja është një paradoks i bukur i natyrës: mund të jetë e butë pa qenë e dobët, e ndjeshme pa qenë e pambrojtur, e dashuruar pa humbur vetveten dhe e vetmuar pa qenë e zbrazët. Në shpirtin e saj fshihen stinë që bota nuk i sheh, dimra që nuk i rrëfen dhe pranvera që, pavarësisht gjithçkaje, gjejnë mënyrën për të lulëzuar përsëri.
Të jesh grua do të thotë të mësosh herët se bota shpesh të gjykon për atë që je, për atë që thua, për atë që vesh, për atë që zgjedh dhe madje edhe për atë që guxon të mos pranosh. Shoqëria nganjëherë kërkon prej saj të jetë e fortë, por jo krenare; e bukur, por jo joshëse; e mençur, por jo sfiduese; e pavarur, por gjithmonë e gatshme të sakrifikojë veten për të tjerët.
Por, kush e përcaktoi se gruaja duhet të jetojë sipas kufijve që të tjerët kanë vizatuar për të?
Gruaja nuk ka lindur për të qenë një rol në jetën e dikujt tjetër. Ajo ka lindur për të qenë një qenie e plotë, me mendimin, vullnetin, ëndrrat dhe të drejtën e saj për të zgjedhur.
Nuk është e detyruar të jetë vetëm nënë, bashkëshorte, bijë apo mbështetje për të tjerët. Ajo është edhe vetvetja, ajo qenie që ka nevojë të dëgjohet, të kuptohet, të përqafohet dhe të ndihet e lirë të ndërtojë jetën e saj pa kërkuar falje për ekzistencën.
Sepse edhe gruaja që kujdeset për të gjithë ka nevojë për dikë që ta pyesë: Po ti, si je vërtet?
Edhe ajo që u jep forcë të tjerëve ka çaste kur dëshiron të mbështesë kokën mbi një sup dhe të mos jetë e fortë. Edhe ajo që buzëqesh mund të ketë brenda vetes beteja që nuk i ka rrëfyer askujt. Jo çdo heshtje është paqe dhe jo çdo buzëqeshje është lumturi.
Ndonjëherë, gruaja më e fortë është pikërisht ajo që ka mësuar të mos i shpjegojë më plagët e saj para njerëzve që nuk kanë dëshirë t’i kuptojnë.
Por forca e gruas nuk matet me numrin e dhimbjeve që duron. Ajo nuk duhet të lavdërohet vetëm sepse di të sakrifikojë, të falë apo të mbijetojë. Forca e saj shfaqet edhe kur thotë jo, kur largohet nga një marrëdhënie që e shkatërron, kur vendos kufij, kur zgjedh qetësinë në vend të një dashurie që e poshtëron dhe kur e kupton se shpëtimi i vetes nuk është egoizëm.
Të zgjedhësh veten nuk do të thotë të mos i duash të tjerët. Do të thotë të mos e përjashtosh veten nga dashuria që u fal të tjerëve.
Në thellësinë e qenies së saj, gruaja nuk kërkon domosdoshmërisht një fron ku të adhurohet. Ajo kërkon një hapësirë ku të mos zvogëlohet për t’i bërë të tjerët të ndihen më të mëdhenj. Nuk kërkon fjalë të bukura që fshehin mungesën e respektit, por një prani që nuk e vë në dyshim vlerën e saj. Nuk kërkon të jetë më e rëndësishme se dikush tjetër, por të mos trajtohet kurrë si më pak e rëndësishme se të tjerët.
Dhe këtu qëndron një nga të vërtetat më të thella të marrëdhënieve njerëzore: dashuria e vërtetë nuk e robëron lirinë e tjetrit, por e ndihmon atë të lulëzojë.
Një burrë që e kupton gruan nuk frikësohet nga mendja e saj, nuk ndihet i kërcënuar nga suksesi i saj dhe nuk përpiqet ta zvogëlojë dritën e saj për ta bërë veten të duket më i ndritshëm. Ai e di se dy njerëz mund të jenë të fortë pa u bërë kundërshtarë dhe të lirë pa pushuar së dashuruari.
Po kështu, një grua që e njeh vlerën e vet nuk ka nevojë ta shkelë dinjitetin e askujt për të dëshmuar dinjitetin e saj. Madhështia nuk qëndron te epërsia mbi tjetrin, por te aftësia për të qëndruar e barabartë pa humbur individualitetin.
Të jesh grua është edhe të pajtohesh me ndryshimet e vetes. Me vajzën që ke qenë, me gruan që je bërë dhe me atë që ende po mëson të bëhesh. Është të pranosh se bukuria nuk ka vetëm një moshë, se mençuria nuk matet me rrudhat dhe se shpirti nuk e humbet dritën vetëm sepse koha ndryshon fytyrën.
Ka gra që lulëzojnë në rini, gra që zbulojnë veten në pjekuri dhe gra që, pas shumë vitesh heshtjeje, gjejnë më në fund guximin për të thënë atë që kanë mbajtur brenda për një jetë të tërë.
Asnjëra nuk është vonë për të jetuar.
Sepse gruaja nuk është një stinë që kalon. Ajo është një univers që vazhdon të zbulohet.
Dhe ndoshta, në fund, thelbi i të qenit grua nuk gjendet as te bukuria, as te sakrifica, as te duartrokitjet e botës. Gjendet te liria për të qenë ajo që është, pa pasur nevojë të kërkojë leje për të ekzistuar sipas së vërtetës së saj.
Gruaja nuk ka nevojë të bëhet gur për të mos u thyer, as zjarr për të dëshmuar se digjet. Ajo mund të mbetet ujë, që gjen rrugën edhe mes shkëmbinjve; mund të jetë dritë, që nuk e humbet natyrën e saj edhe kur rreth saj mbretëron errësira.
Dhe nëse një ditë bota e pyet se çfarë e bën të veçantë, le të mos përgjigjet me plagët që ka mbijetuar, me sakrificat që ka bërë apo me pritshmëritë që ka përmbushur.
Le të përgjigjet thjesht:
«Jam grua. Nuk jam e përsosur, nuk jam e pathyeshme dhe nuk jam krijuar për t’u pëlqyer të gjithëve. Jam një shpirt që ndien, një mendje që mendon, një zemër që zgjedh dhe një qenie që meriton të jetojë me dinjitet. Nuk kam ardhur në këtë botë për të dëshmuar se vlej. Kam ardhur për të jetuar, sepse vlera ime nuk varet nga gjykimi i botës.»
Sepse të jesh grua nuk është një provim që duhet kaluar për të merituar respektin.
Është një mënyrë e të qenit njeri, me të gjitha të drejtat, bukuritë, kontradiktat dhe mundësitë që kjo jetë i fal çdo qenieje njerëzore.
Dhe ndoshta, ditën kur shoqëria të mos e pyesë më gruan se sa ka duruar, sa ka sakrifikuar apo sa i është përshtatur botës, por ta pyesë se sa e lirë ndihet për të qenë vetvetja, atëherë do të kemi bërë një hap të vërtetë drejt qytetërimit.
Sepse një shoqëri e qytetëruar nuk është ajo që e vendos gruan në piedestal, por ajo që nuk e lejon askënd ta zbresë nga dinjiteti i saj.
