GAZETA E LONDRES – David Walliams humbet betejën ligjore për të penguar publikimin e akuzave ndaj tij
Gjykata e Lartë në Londër rrëzon kërkesën e komedianit dhe autorit britanik për një urdhër të përhershëm që do të ndalonte mediat të publikonin emrin e tij në lidhje me pretendimet e ngritura ndaj tij. Vendimi hap rrugën për publikimin e një hetimi gazetaresk nga The Guardian dhe ITN.**
Beteja e pazakontë ligjore e David Walliams për të penguar publikimin e emrit të tij në lidhje me disa pretendime të ngritura ndaj tij përfundoi me një humbje në gjykatë, pasi ai nuk arriti të siguronte një urdhër të përhershëm që do t’u ndalonte mediave publikimin e informacionit.
Emri i tij u bë publik nga gazeta *The Guardian* dhe agjencia mediatike ITN, pasi gjykata vlerësoi se ai nuk kishte një bazë të mjaftueshme ligjore për të penguar publikimin e hetimit gazetaresk.
Në reagimin e tij ndaj pretendimeve të përfshira në hetim, Walliams deklaroi se nuk ishte “një grabitqar seksual” dhe se nuk kishte “shkelur ligjin”.
Përpjekja e 55-vjeçarit për të siguruar një urdhër gjyqësor që do të ndalonte publikimin e emrit të tij ishte bërë pothuajse publike që në fillim. Një kërkesë që normalisht do të duhej të regjistrohej në mënyrë anonime, për një kohë të shkurtër ishte shfaqur në regjistrin e çështjeve gjyqësore me emrin e tij të vërtetë.
Përmasat e kësaj përpjekjeje jashtëzakonisht të pazakontë për të heshtur mediat, madje në mënyrë të përhershme, u bënë të qarta gjatë gjykimit të plotë muajin e kaluar. Megjithatë, pikërisht në atë fazë, pozita e tij ligjore për të ruajtur anonimitetin u dobësua edhe më shumë.
Argumenti i pazakontë për rrezikun ndaj jetës
Gjatë seancave gjyqësore, avokatët e Walliams nuk pretenduan se hetimi gazetaresk do të publikonte informacione konfidenciale apo private, të cilat gazetarët nuk kishin të drejtë t’i përdornin. Këto janë ndër argumentet ligjore që përdoren shpesh në përpjekjet për të ndaluar publikimin e lajmeve.
Në vend të kësaj, mbrojtja argumentoi se publikimi i materialit përbënte një kërcënim aq serioz për jetën e klientit të tyre, saqë vetë gjykata do të shkelte të drejtat e tij themelore të njeriut nëse do të lejonte publikimin.
Në përfundim, gjykata e cilësoi këtë si një argument të paprecedentë në këtë lloj çështjeje.
Sipas nenit 2 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, shteti britanik ka detyrimin të marrë masa të arsyeshme për mbrojtjen e jetës së individëve, kur ekziston një rrezik i identifikueshëm dhe kur një institucion shtetëror ka përgjegjësi konkrete për të ndërhyrë.
Natyrisht, nuk pritet që institucionet shtetërore të jenë në gjendje të shpëtojnë çdo jetë në çdo rrethanë. Megjithatë, kur ekziston një përgjegjësi e qartë për të vepruar, ato duhet të dëshmojnë se kanë bërë gjithçka të arsyeshme për të parandaluar një rrezik të mundshëm.
Një shembull konkret është detyrimi i policisë për të reaguar ndaj informacioneve të besueshme për një kërcënim ndaj jetës së dikujt, edhe në rastet kur personi që kërcënohet është i përfshirë në veprimtari kriminale.
Por pikërisht mënyra se si zbatohet ky detyrim ligjor në praktikë ishte një nga arsyet pse Walliams humbi çështjen: sipas gjykatës, ai po kërkonte mbrojtje nga institucioni i gabuar shtetëror.
Gjykata: Përgjegjësia për mbrojtjen e tij i takon mjekëve
Gjyqtari i Gjykatës së Lartë, Nicklin, deklaroi se përgjegjësia për marrjen e masave për mbrojtjen e jetës së komedianit i takonte personelit mjekësor dhe spitalit ku ai ishte dërguar.
Walliams ishte shtruar në spital dhe ishte mbajtur nën kujdes për mbrojtjen e tij, çka nënkuptonte se institucionet përkatëse shtetërore tashmë po përmbushnin detyrimin e tyre për ta mbrojtur nga rreziku.
Gjykata nuk mund të merrte përsipër këtë përgjegjësi, pasi nuk ishte institucioni që merrej me trajtimin e tij psikiatrik apo me sigurinë personale të tij. Roli i saj ishte të zgjidhte mosmarrëveshjen ligjore ndërmjet Walliams dhe organizatave mediatike.
Avokatët e tij kishin ngritur gjithashtu çështjen e së drejtës për respektimin e jetës private dhe familjare. Por gjyqtari vlerësoi se nuk ishin paraqitur prova të mjaftueshme për të mbështetur këtë pretendim.
Nga ana tjetër, gjykata duhej të merrte në konsideratë edhe të drejtën e mediave për lirinë e shprehjes dhe publikimin e informacionit me interes publik.
Hetimi në fjalë ishte përshkruar në gjykatë si një material i detajuar gazetaresk, që trajtonte një çështje me interes të rëndësishëm për publikun.
Gjyqtari theksoi se, nëse pretendimet e mediave rezultonin të pavërteta, Walliams kishte mundësinë t’i drejtohej më vonë gjykatës me një padi për shpifje, ashtu si çdo person tjetër që pretendon se është dëmtuar nga raportimet e pasakta të gazetarëve.
Afati për apelim kaloi pa u shfrytëzuar
Pas humbjes së çështjes javën e kaluar, gjyqtari Nicklin pyeti nëse pala e Walliams kishte ndërmend të apelonte vendimin. Megjithatë, komediani nuk kishte qenë në gjendje t’u jepte udhëzime avokatëve të tij për hapat e mëtejshëm.
“Ekziston një shkallë urgjence. Gjykata ka vepruar jashtëzakonisht shpejt për të zhvilluar këtë gjykim dhe për të nxjerrë vendimin. Është disi shqetësuese që nuk ka mundësi të vazhdohet sot. Nuk e kuptoj plotësisht arsyen. Nëse do të bindesha se ekzistojnë arsye bindëse për të lejuar apelimin, mund ta deklaroja këtë që tani”, u shpreh gjyqtari Nicklin.
Avokatja e Walliams, Sara Mansoori KC, argumentoi se çështja ngrinte “çështje të reja ligjore, të bazuara në rrethana të pazakonta”. Megjithatë, për shkak të gjendjes së brishtë të klientit të saj, i cili ndodhej në spital, ajo kërkoi më shumë kohë për të përgatitur argumentet.
Gjykata i dha Walliams afat deri të hënën, në orën 16:30 GMT, për të paraqitur argumente konkrete dhe të mbështetura ligjërisht kundër vendimit.
Por dokumentet për apelim nuk u paraqitën kurrë.
Mosparaqitja e kërkesës për apelim bëri që “The Guardian” dhe ITN të mos kishin më pengesa ligjore për publikimin e materialit.
Rrjetet sociale dhe sfida e re për drejtësinë
Ndërkohë që çështja po shqyrtohej në gjykatë, një tjetër problem po merrte përmasa të mëdha në rrjetet sociale.
Shumë përdorues publikonin komente duke pretenduar se personi në fjalë ishte David Walliams dhe shtronin pyetjen se përse gazetarët profesionistë nuk po e përmendnin emrin e tij.
Në Mbretërinë e Bashkuar, kur gjykata vendos që identiteti i një personi të mbetet anonim, ky urdhër vlen për të gjitha format e publikimit dhe transmetimit. Nuk ka rëndësi nëse informacioni publikohet në një gazetë, në televizion apo në internet: në të gjitha rastet konsiderohet publikim.
Pikërisht për këtë arsye, gazetarët profesionistë që e njohin dhe respektojnë legjislacionin nuk nxituan të përmendnin emrin e personit në fjalë.
Megjithatë, këtu lind një problem i madh praktik: deri ku shtrihet fuqia e ligjit anglez në hapësirën kibernetike?
Një gjyqtar, të cilit autorja e këtij raportimi i kishte drejtuar më parë një çështje lidhur me kufizimet e publikimit, i kishte përshkruar rrjetet sociale si një “Perëndim të Egër” (*Wild West*). Ky përshkrim pasqyron shqetësimin në rritje të profesionistëve të drejtësisë për vështirësitë e kontrollit të informacionit në internet.
Pyetja kryesore është se si mund të zbatohen urdhrat gjyqësorë në një epokë ku thashethemet dhe informacionet përhapen me shpejtësi marramendëse në hapësirën dixhitale?
Nëse një redaksi mediatike shkel një urdhër gjykate, ndikimi i publikimit, për shkak të audiencës së madhe, mund të konsiderohet shumë serioz. Në një rast të tillë, redaktori përgjegjës mund të thirret përpara gjykatës për të dhënë llogari.
Situata është ndryshe kur bëhet fjalë për një përdorues të zakonshëm të rrjetit social X, i cili shpërndan thashetheme për identitetin e një personi të mbajtur anonim nga gjykata.
Nëse një përdorues në Utah, i quajtur Chad, ripublikon një thashethem të postuar nga Dorothy në Liverpool, mundësia që ai të përfundojë përpara një gjyqtari është shumë më e vogël.
Por çfarë ndodh kur mijëra njerëz fillojnë të publikojnë të njëjtin pretendim? Dhe çfarë ndodh kur këto pretendime, ndoshta të mbështetura në një element të vërtetë që nuk mund të publikohet ligjërisht, përhapen edhe më shumë përmes përmbledhjeve të inteligjencës artificiale dhe algoritmeve që shpërndajnë përmbajtje në telefonat e përdoruesve?
Në këtë pikë, ndikimi i grumbulluar i mijëra publikimeve mund të jetë matematikisht më i madh se ai i një redaksie të vetme që shkel një urdhër gjykate.
Perceptimi publik për çështjen Walliams u ndërlikua edhe më shumë, pasi emri i tij ishte bërë i njohur që në fillim. Megjithatë, spekulimet e shumta dhe diskutimet e ashpra mbi identitetin e personit të koduar me inicialet “PPT” tregojnë se gjykatat po përballen me një sfidë serioze në përpjekjet për të kontrolluar përhapjen e informacionit dhe për të parandaluar dëmtimin e individëve.
Dhe, për momentin, nuk është aspak e qartë nëse sistemi i drejtësisë ka gjetur një përgjigje për këtë problem të ri.
