GAZETA E LONDRES – Si mund të ndikojnë tarifat e Trump mbi xhepat e qytetarëve
Presidenti i SHBA Donald Trump ka njoftuar taksa të reja të importit për mallrat që importohen në Amerikë në përshkallëzimin e fundit të luftës tregtare globale.
Mbretëria e Bashkuar është goditur me një tarifë prej 10% për pothuajse të gjitha mallrat e saj që sillen në SHBA, për të cilën Trump thotë se është një hakmarrje ndaj tarifave të Mbretërisë së Bashkuar ndaj mallrave amerikane, por pasiguria mbetet mbi ndikimin e mundshëm te konsumatorët britanikë.
Ja se si mund të ndikohen ju dhe paratë tuaja.
1. Çmimet mund të rriten, por edhe mund të ulen
Tarifat që Trump sapo ka shpallur do të paguhen nga bizneset që importojnë mallra në SHBA.
Clarissa Hahn, ekonomiste në Oxford Economics, thotë se kjo do të thotë se ndikimi fillestar i rritjes së çmimeve do të jetë tek konsumatorët amerikanë, pasi firmat amerikane ka të ngjarë të kalojnë kostot shtesë tek klientët e tyre.
Megjithatë, ajo shton se njerëzit në MB mund të preken më pas nga masat, të cilat hyjnë në fuqi më 5 prill.
Një mënyrë është nëpërmjet vlerës së paundit dhe kursit të këmbimit, të cilat diktojnë koston për bizneset në Mbretërinë e Bashkuar që importojnë mallra dhe lëndë të para nga jashtë. Nëse kostot e importit rriten, këto kosto shtesë mund të kalojnë te konsumatorët përmes çmimeve më të larta.
Pas fjalimit të Trump të mërkurën, kurset e këmbimit midis dollarit dhe paundit u luhatën. Nëse vlera e dollarit forcohet siç kanë parashikuar disa ekonomistë, kostot e importit mund të rriten për firmat në Mbretërinë e Bashkuar që importojnë mallra.
Çmimet më të larta në Mbretërinë e Bashkuar gjithashtu mund të “nxisin punëtorët të kërkojnë paga më të larta”, gjë që do të rriste më tej kostot për bizneset, sipas Ahmet Ihsan Kaya, ekonomist kryesor, në Institutin Kombëtar të Kërkimeve Ekonomike dhe Sociale.
Zonja Hahn shton nëse qeveria e Mbretërisë së Bashkuar vendos të hakmerret me tarifat e saj për mallrat amerikane që hyjnë në Mbretërinë e Bashkuar, ekziston rreziku që çmimet në Mbretërinë e Bashkuar mund të rriten nëse bizneset britanike kalojnë kosto shtesë tek klientët.
Megjithatë, disa ekonomistë kanë sugjeruar se çmimet mund të bien fillimisht si rezultat i vendimit të Trump për të vendosur tarifa.
Swati Dhingra, ekonomist dhe anëtar i komitetit të politikës monetare të Bankës së Anglisë, i cili përcakton normat e interesit, ka sugjeruar që firmat që normalisht i dërgojnë mallrat e tyre në SHBA, mund t’i dërgojnë ato në vende të tilla si MB të cilat nuk kanë tarifa kaq të larta, duke çuar potencialisht në një vërshim mallrash më të lira në MB.
“Tarifat e përmasave të propozuara ka të ngjarë të nxisin firmat që eksportojnë në SHBA të ulin çmimet e tyre për të mbajtur kërkesën për produktet e tyre,” sugjeron ajo.
2. Mund të ndikojë në punën tuaj
Kompanitë britanike që eksportojnë mallra në SHBA pritet të jenë më të goditurat nga masat e fundit.
Britania e Madhe eksportoi mallra me vlerë 60 miliardë paund në SHBA vitin e kaluar, kryesisht makineri, makina dhe produkte farmaceutike. Industri të tjera, të cilat janë eksportues të mëdhenj në SHBA, përfshijnë peshkimin dhe elektronikën.
Nëse kërkesa e SHBA për produktet e Mbretërisë së Bashkuar zvogëlohet për shkak të tarifave shtesë me të cilat përballen importuesit, kjo mund të godasë marzhet e fitimit dhe përfundimisht të çojë në shkurtime të vendeve të punës në Mbretërinë e Bashkuar nëse firmat britanike nuk gjejnë klientë të rinj jashtë SHBA-së.
Sipas Institutit për Hulumtimin e Politikave Publike, Jaguar Land Rover dhe fabrika Mini në Cowley, Oxford, duket se janë më të ekspozuarat ndaj tarifave amerikane për makinat.
Ai thotë se më shumë se 25,000 vende pune në industrinë e prodhimit të makinave në Mbretërinë e Bashkuar “mund të jenë në rrezik” me një tarifë prej 25% që hyn në fuqi të enjten, me një në tetë makina të prodhuara në MB të eksportuara në SHBA.
Industria farmaceutike është gjithashtu shumë e varur nga tregtia me SHBA-në, thotë zonja Hahn, nga Oxford Economics.
SHBA përbën 40% të shitjeve të AstraZeneca dhe 50% të GSK. Edhe pse të dyja firmat me seli në Britani kanë objekte prodhuese në Amerikë, përbërësit e papërpunuar për ilaçet dhe vaksinat që shpëtojnë jetën udhëtojnë midis MB, BE dhe SHBA. Sipas tarifave, firmat mund të goditen me tarifa të shumta taksash kur ato kalojnë kufijtë për t’u zhvilluar.
Ekziston gjithashtu çështja se si funksionojnë tarifat kur ato përplasen me kufijtë e çmimeve që si NHS ashtu edhe organizatat e tjera shëndetësore vendosin për blerjen e barnave me shumicë.
3. Normat e interesit mund të qëndrojnë më të larta për më gjatë
Normat e interesit në Mbretërinë e Bashkuar diktojnë kostot që familjet duhet të paguajnë për të marrë hua për gjëra të tilla si hipotekat, kartat e kreditit dhe kreditë. Normat më të larta gjithashtu rritin kthimet për kursimtarët.
Ata janë aktualisht në 4.5%, por ekonomistët parashikojnë dy ulje të tjera të normave deri në fund të vitit.
Megjithatë, Banka e Anglisë theksoi tarifat e SHBA si një arsye pse shmangi uljen e mëtejshme të normave muajin e kaluar, duke thënë se pasiguria ekonomike dhe tregtare globale ishin “intensifikuar”.
Nëse çmimet shtyhen për një kohë mjaft të gjatë për të ndikuar në normën e inflacionit – kjo mund të nënkuptojë që normat e interesit të qëndrojnë më të larta për më gjatë.
Andrew Bailey, guvernatori i Bankës së Anglisë, tha se ishte detyra e Bankës “të sigurohej që inflacioni të mbetet i ulët dhe i qëndrueshëm” dhe se do të “shikonte shumë nga afër” ndikimin e tarifave.
