GAZETA E LONDRES – Zgjedhjet e mesit të mandatit në SHBA: Demokratët shpresojnë për fitore, por sondazhet mbeten nën pikëpyetje
Pakënaqësia ndaj ekonomisë dhe rënia e mbështetjes për presidentin Donald Trump kanë rritur pritshmëritë e demokratëve. Megjithatë, gabimet e sondazheve në zgjedhjet e mëparshme dhe polarizimi politik e bëjnë rezultatin të vështirë për t’u parashikuar.
Partia Demokratike amerikane po i afrohet zgjedhjeve të mesit të mandatit me pritshmëri të larta, duke shpresuar të fitojë kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve dhe të përmirësojë pozitat e saj në Senat.
Pakënaqësia e një pjese të elektoratit me rritjen e kostos së jetesës, çmimet e ushqimeve dhe faturat, së bashku me vlerësimin e ulët të presidentit republikan Donald Trump, kanë krijuar një klimë që demokratët e shohin si mundësi për të ndryshuar raportet e forcave në Kongres.
Sondazhet e fundit tregojnë se demokratët kanë avantazh në disa gara të rëndësishme, përfshirë edhe shtete që tradicionalisht kanë votuar për republikanët. Disa prej tyre i paraqesin garat për Senat në Teksas, Kansas, Maine dhe Karolinën e Jugut si të ngushta, duke treguar se konkurrenca mund të jetë më e fortë nga sa pritej.
Megjithatë, pyetja kryesore mbetet: sa të besueshme janë këto sondazhe?
Sondazhet dhe gabimet e së kaluarës
Historia e zgjedhjeve amerikane ka treguar se sondazhet jo gjithmonë arrijnë të pasqyrojnë saktë vullnetin e votuesve. Donald Trump i tejkaloi parashikimet në zgjedhjet presidenciale të viteve 2016 dhe 2024, ndërsa edhe në vitin 2020 shumë anketime nuk arritën të parashikonin saktë diferencën mes tij dhe demokratit Joe Biden.
Edhe zgjedhjet paraprake të këtij viti kanë sjellë rezultate të ndryshme nga ato që sugjeronin sondazhet, duke dëshmuar vështirësitë në matjen e preferencave të elektoratit.
Sipas Clifford Young, president i Ipsos Public Affairs, një prej problemeve kryesore është vështirësia në kontaktimin e qytetarëve. Përdorimi gjithnjë e më i rrallë i telefonave fiks, filtrimi i telefonatave dhe mungesa e gatishmërisë për t’iu përgjigjur anketuesve e bëjnë më të vështirë krijimin e një kampioni përfaqësues.
Një tjetër problem lidhet me pjesëmarrjen e votuesve konservatorë, veçanërisht atyre më skeptikë ndaj institucioneve dhe sistemit politik. Nëse kjo kategori përfaqësohet më pak në sondazhe, rezultatet mund të anojnë në favor të demokratëve.
Për më tepër, mbështetësit e Trump kanë treguar në zgjedhjet e kaluara se mund të mobilizohen në numër më të madh nga sa parashikohet, duke ndikuar drejtpërdrejt në rezultatin përfundimtar.
Faktorët që mund të ndikojnë në rezultat
Tradicionalisht, partia që kontrollon Shtëpinë e Bardhë përballet me vështirësi në zgjedhjet e mesit të mandatit. Një shembull i qartë ishte viti 2010, kur republikanët fituan më shumë se 60 vende në Dhomën e Përfaqësuesve, në një periudhë kur administrata e Barack Obamës përballej me pakënaqësi ekonomike dhe kundërshtime ndaj reformës së sistemit shëndetësor.
Në zgjedhjet e vitit 2022, demokratët arritën të kufizonin humbjet në Dhomën e Përfaqësuesve dhe të ruanin kontrollin e Senatit, pavarësisht parashikimeve për një rezultat më të pafavorshëm.
Megjithatë, këtë herë ekzistojnë disa faktorë që mund të kufizojnë përparimin e demokratëve.
Një pjesë e madhe e zonave zgjedhore ku zhvillohet konkurrenca janë fituar nga Trump në vitin 2024. Ndërkohë, ndryshimet në kufijtë e distrikteve zgjedhore kanë reduktuar numrin e vendeve që mund të kalojnë nga njëra parti te tjetra.
Një tjetër element është polarizimi i thellë politik. Votuesit janë gjithnjë e më të pozicionuar në kampe të qëndrueshme partiake, ndërsa numri i të pavendosurve është më i kufizuar. Në këtë situatë, mobilizimi i elektoratit mund të jetë po aq i rëndësishëm sa vetë preferencat politike.
Në garë ndikon edhe fuqia financiare e fushatave. Republikanët kanë pasur një avantazh të konsiderueshëm në burimet financiare, duke investuar shuma të mëdha në reklama politike dhe mesazhe kundër kundërshtarëve.
Pasiguria mbetet deri në ditën e votimit
Ekspertët theksojnë se sondazhet individuale kanë gjithmonë një marzh gabimi statistikor, i cili lidhet me madhësinë dhe përfaqësimin e kampionit të anketuar. Për këtë arsye, mesatarja e disa sondazheve cilësore mund të japë një pamje më të plotë sesa një anketim i vetëm.
Megjithatë, edhe mesataret nuk mund të eliminojnë plotësisht pasigurinë. Votuesit mund të ndryshojnë qëndrim në ditët e fundit, ndërsa pjesëmarrja në votime mund të rezultojë ndryshe nga parashikimet.
Për demokratët, këto zgjedhje përfaqësojnë një mundësi për të ndryshuar balancat politike në Kongres. Për republikanët, sfida është të ruajnë mbështetjen e elektoratit, veçanërisht në një klimë të karakterizuar nga shqetësimet ekonomike dhe polarizimi politik.
Në fund, sondazhet mund të ofrojnë një orientim mbi prirjet e elektoratit, por nuk janë garanci për rezultatin. Siç thekson Clifford Young, vështirësia qëndron jo vetëm te metodat e anketimit, por edhe te vetë natyra e votuesve, të cilët nuk janë gjithmonë të parashikueshëm.
