GAZETA E LONDRES – Demokratët marrin kontrollin e Kongresit amerikan, humbje e rëndë për republikanët e Trumpit
Zgjedhjet e mesit të mandatit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës përfunduan me një fitore të jashtëzakonshme të demokratëve, të cilët arritën të marrin kontrollin e të dy dhomave të Kongresit, Senatit dhe Dhomës së Përfaqësuesve, duke i shkaktuar një humbje të rëndë Partisë Republikane të presidentit Donald Trump.
Pas mbylljes së qendrave të fundit të votimit në Hawaii, në orët e para të mëngjesit të së mërkurës, rezultatet e shpallura nga CBS News, partneri amerikan i BBC-së, konfirmuan epërsinë e demokratëve. Fitorja në Dhomën e Përfaqësuesve u parashikua fillimisht pas mesnatës në SHBA, ndërsa rezultatet në Senat tejkaluan edhe pritshmëritë më optimiste të demokratëve.
Ajo që e bëri këtë rezultat veçanërisht domethënës ishte suksesi i demokratëve në disa shtete që tradicionalisht konsideroheshin bastione të sigurta republikane. Ata arritën fitore në Teksas, Ohajo, Kansas, Iowa dhe shtete të tjera, duke përmbysur parashikimet dhe duke ndryshuar ndjeshëm balancën politike në Kongres.
Ndërkohë, disa gara, përfshirë ato në Michigan dhe Alaska, mbetën ende të hapura, ndërsa në Idaho dhe Montana republikanët parashikoheshin të ruanin vendet e tyre në Senat.
Kostoja e jetesës dhe lufta me Iranin, faktorët kryesorë të humbjes
Analistët e lidhin rezultatin e zgjedhjeve kryesisht me pakënaqësinë e qytetarëve amerikanë ndaj rritjes së kostos së jetesës, çmimeve të karburanteve dhe pasojave ekonomike të politikave të administratës Trump.
Votuesit duket se kanë ndëshkuar presidentin për vendimet e tij ekonomike dhe për përfshirjen e SHBA-së në luftën me Iranin, të cilat kanë ndikuar në rritjen e pasigurisë dhe të çmimeve.
Vetë Donald Trump pranoi se lufta me Iranin dhe shtrenjtimi i karburanteve ndikuan në rezultatin negativ të republikanëve. Megjithatë, ai reagoi duke pretenduar se, nëse emri i tij do të ishte në fletëvotim, republikanët do të kishin fituar me një diferencë të madhe.
Presidenti kishte qenë gjatë gjithë fushatës një nga figurat kryesore të angazhimit elektoral të republikanëve, duke u bërë personalisht pjesë e garës, pavarësisht rënies së mbështetjes ndaj tij.
Demokratët fitojnë më shumë fuqi për të kontrolluar presidencën
Marrja e kontrollit të të dy dhomave të Kongresit i jep Partisë Demokratike një pozicion të rëndësishëm përballë administratës Trump gjatë dy viteve të mbetura të mandatit presidencial.
Demokratët do të kenë mundësinë të bllokojnë nisma të rëndësishme legjislative të presidentit, të pengojnë miratimin e politikave të tij dhe të nisin hetime kongresionale për vendime të diskutueshme të administratës, përfshirë çështje që lidhen me përfitimet e mundshme personale dhe familjare të presidentit.
Nga ana tjetër, Trump ka paralajmëruar se do të përdorë fuqinë e vetos presidenciale për të bllokuar projektligjet që mund të miratohen nga Kongresi i kontrolluar prej demokratëve.
Reagimi i Barack Obamës
Ish-presidenti Barack Obama, një nga figurat më të rëndësishme të Partisë Demokratike, e cilësoi fitoren si një mesazh të qartë të qytetarëve amerikanë në favor të ndryshimit.
Në një reagim të publikuar në rrjetin social X, Obama u shpreh se amerikanët kërkojnë një politikë që bashkon njerëzit dhe jo që i ndan ata, si dhe drejtues që ofrojnë zgjidhje konkrete për problemet e vendit.
Ai theksoi se demokratët tashmë kanë përgjegjësinë të punojnë për ndryshime konkrete, të parandalojnë dëme të mëtejshme dhe të hedhin themelet për të ardhmen.
Çfarë pritet në politikën amerikane?
Humbja e kontrollit të Kongresit përbën një goditje të rëndësishme politike për Donald Trump, pasi dy vitet e fundit të presidencës së tij pritet të shoqërohen me përballje të forta me shumicën demokrate.
Përveç pengesave legjislative, presidenti mund të përballet me hetime të reja parlamentare dhe me presion të shtuar politik për vendimet e administratës së tij.
Ndërkohë, rezultati ka ngritur pikëpyetje edhe për të ardhmen e politikës së jashtme amerikane. Në Moskë, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, kishte deklaruar se, pavarësisht rezultatit të zgjedhjeve, Trump do të vazhdonte të ishte president dhe të zbatonte politikën e tij të jashtme.
Megjithatë, një Kongres i kontrolluar nga demokratët mund të kufizojë hapësirën politike të presidentit edhe në çështjet ndërkombëtare, veçanërisht në raportet me Rusinë dhe në politikën amerikane ndaj Ukrainës.
Zgjedhjet e mesit të mandatit kanë dhënë kështu një sinjal të fortë politik: pakënaqësia e votuesve ndaj administratës Trump është shndërruar në një fitore të rëndësishme për demokratët, duke ndryshuar ekuilibrat e pushtetit në Uashington.
